Skip to content

Biển Đông

20/07/2010

Căng thẳng trên biển ở khu vực châu Á – Thái
Bình Dương (phần 1)

Ngọc Trân, thông tín viên RFA
2010-07-19

Các diễn biến xảy ra trên biển ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương
trong thời gian gần đây có nhiều điểm đáng chú ý.

AFP

Trung Quốc phô trương lực lượng hải quân
trên biển đông.

Qua cuộc tập trận có bắn đạn thật trong sáu ngày của hải quân Trung Quốc
ở Biển Hoa Đông hồi cuối tháng 6 và đầu tháng 7 vừa qua mà các chuyên
gia cho rằng với mục đích nhắm vào Hoa Kỳ, cũng như các hành động leo
thang của Trung Quốc cùng với kế hoạch tập trận chung giữa Mỹ và Nam Hàn
ở Hoàng Hải nhằm mục đích răn đe Bắc Hàn đã đánh chìm tàu Cheonan của
Nam Hàn, các diễn biến khác trên biển giữa hai cường quốc Trung – Mỹ ở
khu vực châu Á – Thái Bình Dương còn có điều gì đáng chú ý? Mời quý vị
nghe Thông tín viên Ngọc Trân điểm qua các sự kiện có liên quan.

Chiếm biển Đông để phát triển kinh tế

Cuối tháng 4 vừa qua, sau khi đặt biển Đông vào “lợi ích cốt lõi”, nghĩa
là không nhượng bộ trong việc đòi chủ quyền, tương tự như Đài Loan và
Tây Tạng, Trung Quốc đã ngang nhiên thách thức các nước có tranh chấp
chủ quyền trong khu vực cũng như thách thức sự thống trị của Hải quân
Hoa Kỳ trong hàng thập kỷ qua. Không những thế, thái độ cứng rắn của
Trung Quốc trên biển Đông đã gây ra mâu thuẫn với các nước khác trên thế
giới, những nước có tàu bè thường xuyên vận chuyển hàng hóa qua lại
trên biển Đông, vùng biển mà Trung Quốc tuyên bố độc quyền sử dụng.

Thái độ cứng rắn của Trung Quốc trên biển Đông đã gây ra mâu
thuẫn với
các nước khác trên thế giới, những nước có tàu bè thường xuyên vận
chuyển hàng hóa qua lại trên biển Đông, vùng biển mà Trung Quốc tuyên
bố độc quyền sử dụng.

Có lẽ do sự phát triển kinh tế quá nhanh, cùng với việc hiện đại hóa
quân sự và không ngừng phát triển khả năng của hải quân trong thời gian
qua, nên Trung Quốc tin rằng họ đã đủ mạnh để thực hiện các hành động
lấn chiếm biển Đông nhằm tự

Lực lượng tuần duyên thuộc hải quân Nhật ghi nhận tàu hải quân 
Trung Quốc
Lực lượng tuần duyên thuộc hải quân Nhật ghi nhận tàu hải quân Trung
Quốc hoạt động rất gần các quần đảo Nhật. AFP

khẳng định mình. 

Ông Xu Guangyu, Thiếu tướng hải quân Trung Quốc đã
về hưu, cho biết: “Trung Quốc vắng mặt trong thời gian dài ở vùng biển
đặc quyền kinh tế của mình trong hàng thập kỷ qua là một điều bất thường
trong lịch sử và bây giờ Trung Quốc trở lại các hoạt động bình thường.
Chúng tôi đã im lặng trong tranh chấp lãnh thổ với các nước láng giềng
trong quá khứ bởi vì hải quân của chúng tôi không đủ khả năng bảo vệ các
khu kinh tế, nhưng bây giờ hải quân đã có khả năng thực hiện nhiệm vụ
của mình”.
Một quan chức hàng đầu của Hải quân Trung Quốc, Đề đốc
Trương Hoa Trần, Phó chỉ huy Hạm đội Đông Hải, đã giải thích các hành
động gia tăng của Hải quân Trung Quốc ở biển Đông trong thời gian qua,
như sau: “Do việc mở rộng quyền lợi kinh tế đất nước, hải quân Trung
Quốc muốn bảo vệ tốt hơn các tuyến đường giao thông vận tải của đất nước
và sự an toàn trên các tuyến đường chính trên biển ".

Chúng tôi đã im lặng trong tranh chấp lãnh thổ với các nước
láng giềng
trong quá khứ bởi vì hải quân của chúng tôi không đủ khả năng bảo vệ
các khu kinh tế, nhưng bây giờ hải quân đã có khả năng thực hiện nhiệm
vụ của mình

Phản đối các lập luận trên của Trung Quốc, ông Walter Russell Mead,
thuộc Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR) Hoa Kỳ, cho rằng, tham vọng của
Trung Quốc trên biển Đông xuất phát từ việc phát triển kinh tế của nước
này. Ông nói: "Thật là vô lý vì các tham vọng thương mại của Trung Quốc,
thương mại gì mà họ bảo vệ? Trung Quốc cần năng lượng và nguyên liệu
thô từ khắp nơi trên thế giới".

Cứng rắn hơn với Trung Quốc

Qua thái độ ngày càng hung hãn của Trung Quốc, phản ứng của Hoa Kỳ đã
cứng rắn hơn trong thời gian qua. Theo tin từ Hải quân Hoa Kỳ cho biết,
hôm 10 tháng 6 vừa qua, lần đầu tiên Hải quân Hoa Kỳ cùng lúc cho triển
khai bốn tàu ngầm có tên lửa hành trình, tiến hành các hoạt động ở xa
các cảng nội địa Hoa Kỳ.

Bốn tàu ngầm này là tàu USS Ohio, USS
Michigan, USS Florida và USS Georgia, có mang theo tổng cộng 616 tên lửa
hành trình Tomahawk. Tin tức cũng cho biết thêm, việc cùng lúc triển
khai bốn tàu ngầm này là một phần trong chính sách chiến lược của chính
phủ Hoa Kỳ, chuyển trọng tâm từ Đại Tây Dương sang Thái Bình Dương, khu
vực mà Trung Quốc đang gia tăng các hành động gây hấn. 

Cùng lúc triển khai bốn tàu ngầm này là một phần trong chính
sách chiến
lược của chính phủ Hoa Kỳ, chuyển trọng tâm từ Đại Tây Dương sang Thái
Bình Dương, khu vực mà Trung Quốc đang gia tăng các hành động gây hấn. 

Cuối tháng 6 vừa qua, ba trong bốn tàu ngầm nói trên là tàu USS Ohio,
USS Michigan và USS Florida đã đồng loạt xuất hiện trong cùng một ngày
tại các căn cứ hải quân của Hoa Kỳ và đồng minh trong khu vực: vịnh
Subic thuộc Philippines, thành phố Pusan của Nam Hàn và đảo nhỏ Diego
Gracia, một căn cứ hải quân chung của Anh và Mỹ ở Ấn Độ Dương. Ngoài
việc cùng lúc xuất hiện trong khu vực, ba tàu ngầm này còn mang theo hơn
460 tên lửa hành trình Tomahawk.

Mặc dù phía Hoa Kỳ đã phủ nhận bất
kỳ thông điệp nào nhắm vào Bắc Kinh và nói rằng, ba tàu ngầm nói trên
cùng lúc xuất

Sự phát triển của hải quân Trung Quốc
Sự phát triển của hải quân Trung Quốc. AFP

hiện là do sự trùng hợp ngẫu nhiên, thế nhưng các phân tích gia cho
biết, qua hành động này Washington muốn gửi một thông điệp cứng rắn hơn
tới Trung Quốc. Liên quan tới vấn đề này, ông Bonnie Glaser, chuyên gia
nghiên cứu Trung Quốc, thuộc Trung tâm Chiến lược và Nghiên cứu Quốc tế ở
Washington cho biết:  “Có quyết định gia tăng lực lượng của chúng tôi ở
Thái Bình Dương. Chắc chắn là Trung Quốc sẽ giật mình và buộc lòng phải
chú ý”.

Hoa Kỳ đã phủ nhận bất kỳ thông điệp nào nhắm vào Bắc Kinh
và nói rằng,
ba tàu ngầm nói trên cùng lúc xuất hiện là do sự trùng hợp ngẫu nhiên,
thế nhưng các phân tích gia cho biết, qua hành động này Washington muốn
gửi một thông điệp cứng rắn hơn tới Trung Quốc.

Ông Glaser cho biết thêm: “Các tên lửa Tomahawk  xuất hiện trong vùng là
một phần trong các nỗ lực nhằm tăng cường khả năng của chúng tôi trong
khu vực. Nó gửi đi một thông điệp rằng không ai có thể loại trừ quyết
tâm của chúng tôi trong vai trò giúp cân bằng quyền lực trong khu vực mà
nhiều nước ở đây muốn chúng tôi giữ vai trò này”.

Buộc Trung Quốc chú ý

Ngoài việc cho ba tàu ngầm nổi lên trên mặt nước trong cùng một ngày,
các hoạt động khác của Hoa Kỳ trong khu vực mà các chuyên gia cho rằng
nhằm mục đích răn đe Trung Quốc.
Chẳng hạn như cuộc tập trận hải
quân quốc tế lớn nhất chưa từng có, mang tên “Rim of the Pacific” do Hoa
Kỳ cùng 13 nước đồng minh, thực hiện trong mùa hè năm nay ở ngoài khơi
Hawaii, gồm khoảng 20.000 người và hơn ba chục tàu hải quân và tàu ngầm
của các nước tham gia. Các nước đồng minh châu Á tham gia trong cuộc tập
trận này gồm: Úc, Nhật Bản, Nam Hàn, Indonesia, Malaysia, Singapore và
Thailand.

Hiện nay, nguyện vọng chung của các nước ở khu vực châu Á –
Thái Bình
Dương là tìm kiếm hòa bình, ổn định và an ninh khu vực. Chúng tôi hy
vọng các hoạt động quân sự Hoa Kỳ có liên quan sẽ phục vụ cho hòa bình,
ổn định và an ninh trong khu vực chứ không phải ngược lại

Ô. Vương Bảo Đông, PNV Đại sứ quán Trung Quốc tại HK.

Ngoài ra, một cuộc tập khác trên biển Đông Nam Á có tên “Sẵn sàng Hợp
tác Trên biển và Huấn luyện”, tức CARAT 2010, do Hoa Kỳ cùng tám nước
Đông Nam Á thực hiện như: Singapore, Bangladesh, Brunei, Campuchia,
Indonesia, Malaysia, Philippines và Thái Lan. Cuộc tập trận này được
tiến hành ngoài khơi Singapore cũng trong mùa hè năm nay, với khoảng
17.600 người, cùng 50 máy bay và 73 tàu chiến tham gia, mà các chuyên
gia cho rằng, ngoài các mục đích khác, cuộc tập trận này còn có ý răn đe
Trung Quốc.

Việc tổ chức các tập trận lớn của Hoa Kỳ và các nước,
cùng với ba tàu ngầm có mang theo nhiều tên lửa đồng loạt xuất hiện
trong khu vực đã làm cho Trung Quốc chú ý. Ông Vương Bảo Đông, phát ngôn
viên Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington, nói: “Hiện nay, nguyện vọng
chung của các nước ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương là tìm kiếm hòa
bình, ổn định và an ninh khu vực. Chúng tôi hy vọng các hoạt động quân
sự Hoa Kỳ có liên quan sẽ phục vụ cho hòa bình, ổn định và an ninh trong
khu vực chứ không phải ngược lại”.

Ngoài các sự kiện vừa kể trên,
diễn biến mới nhất về kế hoạch tập trận chung giữa Mỹ và Nam Hàn ra sao?
Đó sẽ là nội dung của bài kế tiếp.

Căng thẳng trên biển ở khu vực châu Á – Thái
Bình Dương (phần 2)

Ngọc Trân, thông tín viên RFA
2010-07-19

Mời quý vị theo dõi các diễn biến mới nhất có liên quan đến cuộc
tập trận chung giữa Hoa Kỳ và Nam Hàn, cùng với những thẳng giữa hai
cường quốc Trung – Mỹ qua cuộc tập trận này.

AFP PHOTO / Kim Jae-hwan

Hải quân Mỹ trên sàn tàu sân bay USS
Nimitz, một tàu sân bay chạy bằng hạt nhân, sau khi đến căn cứ hải quân
tại cảng ở thành phố Busan, Hàn Quốc, ảnh chụp 2008.

Phản đối tập trận chung Mỹ – Nam Hàn

Cuộc
tập trận chung đã lên kế hoạch giữa Mỹ và Nam Hàn ở Hoàng Hải với mục
đích răn
đe Bắc Hàn đánh chìm tàu Cheonan của Nam Hàn, đang gây căng thẳng cho
Hoa Kỳ và
Trung Quốc. Theo tin tức từ các viên chức Nam Hàn cho biết, cuộc tập
trận này
có sự tham gia của
tàu sân bay Hoa Kỳ,
tàu USS George Washington, đã làm cho Trung Quốc lên tiếng phản đối mạnh
mẽ.

Quan điểm của Trung Quốc về vấn đề
Hoàng Hải thể hiện sự cương quyết bảo vệ quyền lợi và lợi ích quốc gia.

Ô. Xu
Guangqian

Mặc
dù cuộc tập trận này dự định sẽ diễn ra ở khu vực hoàn toàn thuộc vùng
biển
quốc tế, thế nhưng Bắc Kinh lớn tiếng phản đối vì cho rằng cuộc tập trận
đe dọa
đến Trung Quốc. Ông Xu Guangqian, chiến lược gia quân sự, thuộc Học viện
Khoa
học Quân sự của Quân đội Trung Quốc, đã cảnh cáo cuộc tập trận chung này
như
sau: “Quan điểm của Trung Quốc về vấn đề
Hoàng Hải thể hiện sự cương quyết bảo vệ quyền lợi và lợi ích quốc gia.
Nó cũng
phản ảnh điều mà Trung Quốc đang ngày càng chú ý tới thực tế là không
gian
chiến lược của mình phải đối mặt với mối đe dọa đến từ các nước khác
”.

Giới
chuyên gia cho rằng, sau khi Hội đồng Bảo an Liên Hiệp quốc thông qua
một tuyên
bố lên án việc đánh chìm tàu Cheonan của Nam Hàn, dường như phản ứng của
Trung
Quốc về cuộc tập trận chung của Hoa Kỳ và Nam Hàn mạnh mẽ hơn. Báo chí
Trung
Quốc đã liên tục đăng các bài với lời lẽ gay gắt nhắm vào Hoa Kỳ và Nam
Hàn
trong cuộc tập trận này. Một bài xã luận ngày 8 tháng 7 đăng trên báo
Global
Times của Đảng Cộng sản Trung Quốc, đổ lỗi cho ông Lee Myung-bak, Tổng
thống
Nam Hàn, đã làm cho quan hệ Trung – Hàn xấu đi. Bài báo viết:

Quân đội Mỹ trên một chiếc xe bọc thép trong một lần luyện tập 
quân sự giữa Mỹ và Hàn Quốc tại Daegu. AFP PHOTO / Kim Jae-hwan.
Quân đội Mỹ trên một chiếc xe bọc thép trong một lần luyện tập quân sự
giữa Mỹ và Hàn Quốc tại Daegu. AFP PHOTO / Kim Jae-hwan.

Không
rõ liệu ông Lee đã nghĩ đến phản ứng của Trung Quốc chưa khi ông công bố
tập trận
với Hoa Kỳ hồi tháng 5? Ông ấy có thấy trước sự giận dữ của người dân
Trung Quốc?
Hay là ông có ý định kích động đất nước ở phía bên kia Hoàng Hải? Đó là
điều xấu
hổ và một sự khiêu khích ngay trước cửa nhà của Trung Quốc. Nếu một tàu
sân bay
Hoa Kỳ vào Hoàng Hải, có nghĩa là một trở ngại lớn đối với ngoại giao
của
Seoul, như sự thù địch giữa các dân tộc Trung Quốc và Nam Hàn có lẽ sẽ
leo
thang, mà Bắc Kinh và Seoul đã và đang làm việc trong nhiều năm qua để
tránh
”.

TQ lên tiếng đe dọa

Không
những phản đối Nam Hàn, Bắc Kinh còn cho đăng những bài báo có tính răn
đe Hoa
Kỳ. Trong một bài viết có tựa đề: "Hoa
Kỳ phả trả giá về việc chọc tức Trung Quốc
", báo Global Times đã
viết:

"Việc triển khai các tàu sân bay Hoa Kỳ là sự
thử thách sức chịu đựng tận cùng về chiến lược của Trung Quốc. Người dân
Trung
Quốc sẽ không tha thứ điều đó. Bất cứ tổn hại nào mà cuộc tập trận của
quân đội
Mỹ gây ra cho Trung Quốc, Hoa Kỳ sẽ phải trả giá về điều đó, dù sớm hay
muộn.
Nếu Hoa Kỳ gây rối loạn cho tình hình chung, tức là họ sẽ quay ngược trở
lại
hàng thập kỷ ở khu vực Đông Á và cái giá mà Hoa Kỳ phải trả cho quyết
định vô
trách nhiệm của mình sẽ cao hơn cái giá mà họ có thể hình dung
".

Bài
báo này còn cảnh cáo Nhật và Nam Hàn, hai đồng minh của Hoa Kỳ như sau: "Nhật
Bản và Nam Hàn không phải là vật tế
thần trong cuộc xung đột giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ. Nhật và Nam Hàn bị
ảo tưởng
về chiến lược khi muốn dựa vào quân đội Mỹ để kiểm soát Trung Quốc. Hành
vi của
hai nước này đang đẩy chính họ tới gần vạch cấm trong tâm trí của người
Trung
Quốc
".

Chúng tôi tôn trọng và cân nhắc ý kiến
Trung Quốc. Nhưng đây là vấn đề chúng tôi tập trận ở vùng biển quốc tế.
Chúng
tôi ra các quyết định này và chỉ chúng tôi mà thôi.

Ô. Geoff
Morrell

Cũng xin nhắc thêm rằng, trước đây Hải
quân Hoa Kỳ đã từng tham gia tập trận ở Hoàng Hải, có lẽ do Hải quân
Trung Quốc
lúc đó không đủ mạnh nên họ đã không phản đối mạnh mẽ như hiện nay. Một
bài báo
đăng trên tờ Nhân dân Nhật báo, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng
sản
Trung Quốc, đã viết: "Hoa Kỳ tin rằng
khi họ tiến hành tập trận ở biển Hoàng Hải trong quá khứ, họ nghĩ rằng
có thể
làm điều đó trong hiện tại và tương lai
. Nhưng Hoa Kỳ nên hiểu,
với sức mạnh của Trung Quốc ngày càng gia tăng,
người dân Trung Quốc sẽ cảm thấy nhạy cảm hơn với các hành động khiêu
khích của
hải quân Hoa Kỳ ở một nơi rất gần Trung Quốc
".

Mới đây, trong một bài xã luận khác
đăng trên báo Global Times cho biết, Trung Quốc có thể gửi tàu và
máy
bay để theo dõi việc tập trận, và cảnh báo sẽ có các tác động ảnh hưởng
đến
quan hệ song phương Trung – Mỹ nếu như có bất kỳ sự cố nào xảy ra do
hiểu lầm
hoặc do không tiên liệu trước, liên quan đến Hoa Kỳ và Trung Quốc. Bài
báo viết:
"Toàn bộ phía Tây Thái Bình Dương
không phải là sân sau của Hoa Kỳ. Mỹ phải xem xét sự hiện diện quân sự
của mình
sẽ ảnh hưởng đến nhận thức của công chúng và sự cân bằng chiến lược tinh
tế
trong khu vực. Họ phải từ bỏ ý tưởng liên tục làm trầm trọng thêm những
vấn đề
quan trọng liên quan tới an ninh trong khu vực
".

Hoa Kỳ cương quyết

Đáp trả lại các lời lẽ đe dọa từ phía
Trung Quốc, mới đây tại hội nghị an ninh ở Seoul, Tướng Walter Sharp,
chỉ huy lực
lượng Hoa Kỳ ở Nam Hàn (USFK) cho biết: "Mỗi quốc gia không chỉ có
quyền, mà còn có nghĩa vụ huấn luyện các lực
lượng chống lại các mối đe dọa mà họ thấy và làm điều đó trong phạm vi
lãnh thổ
quốc tế của họ
".

Quân đội Mỹ và Hàn Quốc đang xem xét tại khu phi quân sự giữa Nam 
Hàn và Bắc Hàn. AFP PHOTO.
Quân đội Mỹ và Hàn Quốc đang xem xét tại khu phi quân sự giữa Nam Hàn
và Bắc Hàn. AFP PHOTO.

Mặc dù lên tiếng bác bỏ các phản đối
của Trung Quốc về cuộc tập trận, thế nhưng Hoa Kỳ cũng đã có một chút
thay đổi
về kế hoạch tập trận để tránh gây căng thẳng thêm trong khu vực. Theo
tin tức mới
nhất, một viên chức Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ cho biết: hai nước sẽ tham gia
tập trận
ở Hoàng Hải và Biển Hoa Đông (East China Sea), thay vì chỉ tập trận ở
khu vực
Hoàng Hải như đã lên kế hoạch.

Cũng theo viên chức này, tàu sân bay
USS George Washington sẽ tham gia tập trận ở Biển Hoa Đông, chứ không có
mặt ở
Hoàng Hải như kế hoạch đã dự tính. Viên chức này cho biết: “Lúc đầu,
chúng tôi thảo luận kế hoạch tập trận
ở Hoàng Hải, nhưng đã thay đổi địa điểm thành Biển Hoa Đông, do có cân
nhắc đến
các diễn biến ở Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc
”.

Tuy nhiên, phía Hoa Kỳ cho rằng vì hai
nước tập trận ở vùng biển quốc tế, không thuộc lãnh hải Trung Quốc, cho
nên đây
là công việc nội bộ của Mỹ và Nam Hàn. Ông Geoff Morrell, phát ngôn Bộ
Quốc
phòng Hoa Kỳ đã nói: “Chúng tôi tôn trọng
và cân nhắc ý kiến Trung Quốc. Nhưng đây là vấn đề chúng tôi tập trận ở
vùng biển
quốc tế. Chúng tôi ra các quyết định này và chỉ chúng tôi mà thôi. Chúng
tôi tập
trận nơi nào, khi nào, với ai và tập trận như thế nào, sử dụng các loại
vũ khí
gì…là các quyết định của Hải quân Hoa Kỳ, của Bộ Quốc phòng và của chính
phủ
Hoa Kỳ
”.

Liệu khu vực châu Á – Thái Bình Dương
có được “thái bình” sau cuộc tập trận chung giữa Mỹ và Nam Hàn? Mời quý
vị theo
dõi tin tức trong thời gian tới.

Theo dòng thời sự:

Leave a Comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: